۷ تکنیک طلایی برای افزایش مهارت یادگیری

مهارت یادگیری، بزرگترین هدیه‌ای است که از زمان تولدمان به ما داده شده است. این مهارت به نسل بشر امکان داد تا بتواند با آزمون و خطا چیزهای تازه‌ای یاد بگیرد و آن را به نسل بعد از خودش یاد بدهد. با این حساب، کسانی که بهتر، سریع‌تر و عمیق‌تر از دیگران یاد می‌گیرند، فرصت‌های بیشتری برای پیشرفت کردن و تغییر زندگی‌شان خواهند داشت. در این گفتار به سراغ ۷ تکنیک یادگیری می‌رویم و به دنبال روش‌هایی می‌گردیم تا در سریع‌تر و بهتر یاد گرفتن همه چیز به ما کمک کنند. اگر از سبک یادگیری فعلی‌تان دل خوشی ندارید یا اینکه می‌خواهید روش‌های دیگری را هم امتحان کنید، تا پایان این گفتگو با ما همراه باشید.

یادگیری، فعالیتی است که هیچ ابتدا و انتهایی ندارد.

Bruce-Lee

بروس لی

فاز اول: بساط یادگیری را برای خودتان مهیا کنید

یک یادگیری واقعی از دو فاز تشکیل شده است. فاز اول آن به محیط و فاز دوم آن به تکنیک‌های یادگیری باز می‌گردد. ما کارمان را با فاز اول شروع می‌کنیم. محیطی که برای یادگیری انتخاب می‌کنید تاثیر بسیار زیادی روی کیفیت، عمق و سرعت یادگیری‌تان دارد. همان‌طور که یک ناخدای دنیا دیده نمی‌تواند بدون یک کشتی درست و حسابی به دل ماجراها بزند، شما هم نمی‌توانید بدون یک مکان درست و استاندارد، یادگیری خوبی را تجربه کنید.

 خبر خوب اینکه مهیا کردن یک بستر مناسب برای یادگیری، بسیار راحت‌تر از چیزی است که فکرش را می‌کنید. ناگفته نماند که منظور ما در این قسمت، مهارت‌هایی هستند که با قلم، کاغذ، کتاب، دفتر و لپ‌تاپ می‌توانید آنها را یاد بگیرید. در مورد مهارت‌های عملی، شرایط کار اندکی متفاوت است؛ اما باز هم می‌توانید این پیشنهادها را به محیط یادگیری عملی خودتان هم انتقال دهید. بیایید این ویژگی‌ها را با هم بررسی کنیم:

  • خودتان را به یک محیط مشخص گره نزنید

بیشتر ما به این مورد، اهمیت چندانی نمی‌دهیم؛ اما محققان به این نتیجه رسیده‌اند که وقتی محیط یادگیری خودتان را پیوسته تغییر می‌دهید، سطح هوشیاریتان را دستخوش تغییرات می‌کنید و این موضوع باعث می‌شود که به شکلی بهتر، عمیق‌تر و راحت‌تر چیزهای جدید را یاد بگیرید. نکته جالبی که در مورد این تغییر مکان وجود دارد، سادگی بیش از اندازه آن است. این بدان معنی است که شما برای تغییر دادن حال و هوایتان نیازی به بیرون رفتن از خانه ندارید. در عوض می‌توانید با تغییر دادن موقعیت میز مطالعه در اتاقتان یا حتی جابه‌جا کردن وسایل پیرامونتان به این هدف، دست پیدا کنید.

  • به موسیقی بی‌کلام گوش دهید

گوش دادن به موسیقی موقع مطالعه می‌تواند تاثیر خوبی روی کیفیت یادگیری شما بگذارد. اما در این مورد چند شرط جاری هستند:

  1. محتوایی که در حال یادگیری آن هستید، آفلاین یا حتی بدون صدا باشد: مثلا اگر در حال یادگیری یک ویدیوی آموزشی هستید، نمی‌توانید همزمان به موسیقی هم گوش دهید. اما وقتی مطالعه می‌کنید، انجام این کار برایتان لذت‌بخش می‌شود.
  1. موسیقی مورد نظرتان بی‌کلام باشد: گوش دادن به موسیقی‌هایی که ترانه دارند، ناخودآگاه شما را وارد عالم هپروت می‌کنند و زمانی که برای یادگیری کنار گذاشته بودید را از چنگتان می‌ربایند. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود که هنگام مطالعه، بیشتر به موسیقی‌های بی‌کلام «کلاسیک» و «لو فای» گوش دهید.
  • عوامل حواس‌پرتی را از خودتان دور کنید

بزرگ‌ترین چالش شما در مسیر یادگیری، چیزهایی هستند که حواستان را پرت می‌کنند. به دنبال این ماجرا، شما تمرکز خودتان را از دست می‌دهید و کاری که می‌توانستید در عرض ۳۰ دقیقه انجام دهید را تا چند ساعت کِش می‌دهید! در نتیجه، زمان، تلاش و هزینه‌تان به هدر می‌رود.

  • خوراکی را از قلم نیندازید

 ذهن شما برای یادگیری به سوخت نیاز دارد. برای اینکه انرژی خودتان را بالا نگه دارید، خوراکی‌های کوچک اما پرانرژی مثل آجیل، شکلات مغزدار، میوه‌های شیرین و آب یا شیر را دم دستتان داشته باشید. مصرف قهوه – البته به اندازه – هم می‌تواند شما را هوشیار نگه دارد.

فاز دوم: تکنیک‌ها آغاز می‌شوند

بعد از آماده کردن بستر لازم برای یادگیری، به سربازی تبدیل شده‌اید که کوله‎بارش را بسته و آماده رفتن به ماموریت است. حالا باید روش‌‌های مناسب برای رسیدن به هدفتان را با کمک تکنیک‌هایی که در ادامه یاد می‌گیرید پیدا کنید. در نظر داشته باشید که هیچ کدام از این تکنیک‌ها صد در صد درست یا اشتباه نیستند. این شما هستید که باید با بررسی این تکنیک‌ها و حتی ترکیب آنها با هم، مسیر ویژه خودتان را بسازید و اما تکنیک‌ها:

  1. تکنیک SQ3R؛ یادگیری با سه بار مرور کردن

اگر هدفتان از یادگیری، درک عمیق یک موضوع یا محتوا است می‌توانید روی تکنیک «SQ3R» حساب باز کنید. این تکنیک از بخش‌های زیر تشکیل شده است:

  • پیش‌خوانی یا پیش مطالعه (Survey): قبل از اینکه خواندن کل کتاب یا تماشای ویدیوی آموزشی خودتان را آغاز کنید، نگاهی خریدارانه به سرفصل‌ها، زیرنویس‌ها، عکس‌ها یا حتی نمودارهای آن محتوا بیندازید.
  • پرسش (Question): بعد از آنکه کمی با آن کتاب یا ویدیو خوش و بش کردید حالا باید چند سوال تر و تازه از خودتان بپرسید؛ مثلا:
  • فلان واژه دقیقا چه معنایی می‌دهد و به چه دردی می‌خورد؟
  • چگونه می‌توان عملکرد فلان چیز را اندازه گرفت؟
  • آیا نظر من در مورد فلان مفهوم، همان چیزی است که در این فصل نوشته شده؟
  • و …

نیازی نیست که خودتان را محدود کنید و حتما قبل از مطالعه کردن از خودتان سوال بپرسید. چون بسیاری از سوال‌های خوب در حین مطالعه به ذهن انسان می‌رسند. بنابراین، هر وقت پرسشی به ذهنتان رسید آن را یادداشت کنید و در ادامه مطالعه به دنبال پاسخش بگردید.

  • مطالعه (Read): در این گام باید با تمام قوا به دنبال درک مفهوم اصلی باشید و خط به خط یا فریم به فریم آن را بخوانید و تماشا کنید.
  • یادآوری (Recite): پس از آنکه یک بخش یا فصل از کتاب را خواندید یا ویدیو را تماشا کردید، باید سعی کنید که آن را به زبان خودتان بازگو کنید. تلاشتان را به کار بگیرید تا نکته‌های اصلی ماجرا را به یاد بیاورید و به دنبال پاسخ دادن به سوال‌هایتان باشید.
  • مرور (Review): پس از خواندن یک بخش، تماشای یک فصل یا حتی تمام کردن آن، باید خودتان را محک بزنید و ببینید که چه مقدار از محتوا را یاد گرفته‌اید. اگر احساس کردید که درکتان از آن موضوع هنوز به جای خوبی نرسیده است می‌توانید دوباره آن را مطالعه کنید.

یادگیری، هرگز ذهن را خسته نمی‌کند.

لئوناردو داوینچی

 

  1. تکنیک بازیابی اطلاعات؛ با کمک آزمون‌ها پیش بروید

اساس این تکنیک بر پایه یادآوری مطالب یاد گرفته شده در زمانی پس از یادگیری است. برای استفاده از این روش، باید خودتان را یک معلم یا استاد در نظر بگیرید و برای خودتان آزمون طراحی کنید. سپس بدون آنکه به کتاب، ویدیو یا منبع یادگیری خودتان نگاه کنید به سوال‌ها پاسخ دهید. بعد از تمام شدن آزمون به سراغ کتابتان بروید و ببینید تا چه اندازه به درک درستی از آن مفهوم‌ها دست یافته‌اید.

  1. تکنیک یادآوری با فاصله؛ اهرم زمان را به خدمت بگیرید

انجام این تکنیک با وجود سادگی به زمان قابل توجهی نیاز دارد. برای این کار باید به ترتیب زیر عمل کنید:

  • روز اول: مطالعه و یادگیری
  • روز دوم: مرور بخش‌های مطالعه شده
  • روز سوم: مرور بخش‌های مطالعه شده
  • یک هفته بعد: مرور کردن
  • دو هفته بعد: مرور کردن

شاید در ظاهر، این تکنیک سرشار از تکرارهای بی‌امان به نظر بیاید؛ اما وجود فاصله در میان زمان‌های مرور به ذهن شما این فرصت را می‌دهد تا میان مطالب یاد گرفته شده ارتباط ایجاد کند. به دنبال این ماجرا، وقتی بخواهید از دانش خودتان استفاده کنید، ذهنتان شما را تنها نمی‌گذارد.

  1. تکنیک PQ4R؛ یادگیری با مطالعه و مرور بیشتر

این روش مطالعه و یادگیری، شباهت زیادی به تکنیک «SQ3R» دارد. بیایید نگاهی به گام‌های این روش بیندازیم:

  • پیش خوانی: درست مثل روش «SQ3R»، قبل از آغاز مطالعه عمیق به سراغ ورق زدن کتاب یا یک دور سریع، نگاه کردن ویدیوی آموزشی می‌رویم. سرفصل‌ها را از نظر می‌گذرانیم و عکس‌ها یا نمودارها را نگاه می‌کنیم.
  • سوال کردن: به احتمال زیاد با نگاه کردن به محتوایی که می‌خواهید آن را یاد بگیرید، چند سوال در ذهنتان نقش بسته است. آنها را بنویسید و یکی دو سوال هم به آنها اضافه کنید.
  • مطالعه کردن: بالاخره به گام اصلی یعنی مطالعه کردن می‌رسیم. در این گام باید به هر روشی که می‌دانید به مطالعه بپردازید. باید هدفتان را یادگیری عمیق آن مفهوم در نظر بگیرید و به دنبال پاسخ سوالات خودتان بگردید.
  • عمیق‌تر شدن روی موضوع: در این گام باید به موضوعی که درباره آن مطالعه می‌کنید، عمیق‌تر فکر کنید. از خودتان بپرسید که آیا به تمام بخش‌های این موضوع مسلط شده‌اید؟ در این بین اگر سوالی باقی مانده که هنوز به آن جوابی نداده‌اید، برگردید و پاسخش را پیدا کنید.
  • توضیح موضوع بدون نگاه کردن به منبع: چند دقیقه زمان بگذارید و چیزهای که تا الان یاد گرفته‌اید را به زبان ساده برای خودتان توضیح دهید.
  • مرور نهایی: اگر احساس کردید که در بخش‌هایی از مطلب، چندان عمیق نشده‌اید می‌توانید به آن بخش برگردید و آن را دوباره مطالعه کنید. مرور کردن سوال‌هایی که از خودتان پرسیده‌اید و پاسخ دادن به آنها هم می‌تواند در این بخش به شما کمک کند.

  1. تکنیک فاینمن؛ به زبان خودتان یاد بگیرید

تکنیک «فاینمن» روشی جالب است که از آن برای یادگیری سریع یک موضوع استفاده می‌شود. شعار اصلی تکنیک فاینمن این است: «اگر می‌خواهید چیزی را یاد بگیرید، آن را به زبان ساده توضیح دهید.» در واقع، ما با تلاش برای توضیح یک مفهوم به زبان خودمان، به احتمال زیاد آن را بسیار سریع‌تر درک می‌کنیم. برای استفاده از این روش باید گام‌های زیر را طی کنید:

  • موضوع اصلی یا ماجرایی که قرار است آن را یاد بگیرید را بالای یک صفحه بنویسید.
  • حالا خودتان را یک معلم تصور کنید و تمام سعیتان را به کار بگیرید تا آن موضوع را به ساده‌ترین زبان ممکن توضیح دهید.
  • دوباره به مطلب اصلی برگردید و بخش‌هایی که احساس می‌کنید به مطالعه عمیق‌تری نیاز دارند را یک بار دیگر مرور کنید.
  • اگر در لابه‌لای آموزش فرضی خودتان به دیگران، واژه‌ها یا اصطلاح‌هایی وجود دارند که سخت یا بسیار پیچیده هستند، آنها را به زبانی بسیار ساده توضیح دهید. تصور کنید افرادی که در کلاس مجازی شما شرکت کرده‌اند، هیچ اطلاعی در مورد موضوع تخصصی شما ندارند.

  1. سیستم لایتنر؛ لذت یادگیری روی کارت‌ها

شاید با جعبه «لایتنر» آشنا باشید. این سیستم، روشی برای یادگیری با استفاده از فلش کارت‌ها است. در این روش، شما نکته، مطلب، توضیح، عکس، واژه یا هر چیز دیگری که می‌خواهید یاد بگیرید را در یک طرف کارت و پاسخ آن را در طرف دیگرش می‌نویسید. سپس با مرور آن کارت‌ها موضوع را یاد می‌گیرید. در مورد جعبه لایتنر هم می‌توانید آن را به صورت آماده خریداری کنید یا خودتان با کمک یک کارتن و چسب آن را بسازید. ناگفته نماند که اپلیکیشن‌های رایگان متنوعی هم برای این سیستم آموزشی نوشته شده‌اند.

 نکته مهم در مورد یادگیری با استفاده از لایتنر، بازه‌های زمانی مرور است. به این ترتیب که ابتدا چند کارت را برای یادگیری انتخاب می‌کنید. یادتان باشد، نباید در این قسمت زیاده‌روی کنید و مثلا به یکباره ۲۰ یا ۳۰ کارت را بردارید. چون این کارت‌ها در روزهای بعدی حجم زیادی از زمان شما را اشغال می‌کنند. پس بهترین کار این است که کار خود با تقریبا ۵ کارت آغاز کنید. البته باز هم تصمیم نهایی با خودتان است.

  • روز اول: کارت‌هایی که انتخاب کرده‌اید را چندین بار مرور کنید تا موضوع را به خوبی یاد بگیرید. سپس آنها را در خانه اول بگذارید. این کار را هر روز انجام دهید.
  • روز دوم: به سراغ خانه اول بروید و قبل از اینکه کارت‌های جدید را در آن بگذارید، کارت‌های قدیمی را بردارید و آنها را بخوانید. اگر توانستید پاسخشان را به درستی بگویید، آنها را به خانه دوم انتقال دهید. اگر هم نتوانستید پاسخ درست را پیدا کنید، آن کارت‌ها را در خانه اول نگه دارید و همراه با کارت‌های جدید آن روز، دوباره مرورشان کنید. یادتان باشد، ظرفیت خانه دوم، فقط دو دسته کارت است.
  • روز سوم: به سراغ کارت‌های خانه اول بروید و آنها را مرور کنید. کارت‌هایی که پاسخ آنها را می‌دانستید در خانه دوم بگذارید و آنهایی که نمی‌دانستید را دوباره در خانه اول جای دهید.
  • روز چهارم: ابتدا به سراغ اولین دسته از کارت‌های خانه دوم بروید، اگر پاسخ را بلد بودید آنها را در خانه سوم بگذارید وگرنه دوباره آنها را به خانه اول برگردانید. مرور برگه‌های خانه اول را فراموش نکنید. یادتان باشد که ظرفیت کارت‌های خانه سوم، چهار دسته است. ظرفیت خانه چهارم، هشت دسته و خانه پنجم هم ۱۶ دسته کارت را در خود جای می‌دهد.

نکته اصلی این است که وقتی ظرفیت یک دسته پر شد، قدیمی‌ترین دسته کارت آن را برمی‌دارید و مرور می‌کنید. اگر آن را بلد بودید به خانه بعدی می‌روید و گرنه بی‌معطلی آن را به خانه اول باز می‌گردانید. وقتی تمام ۱۶ دسته ظرفیت خانه پنجم پر شد، بعد از مرور کارت‌هایی که پاسخشان را می‌دانستید آنها را از لایتنر خارج کنید.

  1. تکنیک KWL؛ یادگیری با کمک سه ستون

این تکنیک که از حرف اول واژه‌های «Know»، «Want» و «Learned» تشکیل شده است، یکی از قدیمی‌ترین روش‌های یادگیری است که هنوز هم با قدرت پیش می‌رود. برای استفاده از این روش یادگیری باید گام‌های زیر را پی بگیرید:

  • قبل از آغاز مطالعه روی یک برگه کاغذ یا در نرم افزار ورد، یک جدول با سه ستون بکشید.
  • در ستون اول چنین تیتری را بنویسید: «چیزهایی که می‌دانم.» سپس در قالب چند جمله همه چیزهایی که در مورد آن موضوع می‌دانید را یادداشت کنید.
  • در ستون دوم که باز هم قبل از شروع مطالعه باید به سراغش بروید، چنین تیتری را بنویسید: «چیزهایی که انتظار دارم پس از خواندن این موضوع یاد بگیرم.» سپس در قالب چند جمله آن را برای خودتان توضیح دهید.
  • نوشتن ستون سوم را به زمانی پس از مطالعه خودتان حواله دهید. تیتر آن را چنین بنویسید: «چیزهایی که یاد گرفتم.» سپس چند مورد از چیزهایی که یاد گرفتید را به صورت تیتروار بنویسید.

اگر مطالعه شما کاربردی و مفید باشد، باید میان ستون اول و سوم، تفاوت قابل توجهی دیده شود.

» این تازه اول راه است

هفت تکنیکی که در طول این مقاله برایتان توضیح دادیم، آجرهایی برای ساخت تکنیک شخصی خودتان هستند. شاید برخی از این آجرها را به عنوان مصالح اصلی و برخی دیگر را به عنوان پشتیبان آنها به کار بگیرید. در هر صورت، نتیجه نهایی به انتخاب شخص شما و قدمی که برمی‌دارید بستگی دارد. نکته مهمی که نباید آن را فراموش کنید، امتحان کردن روش‌های جدید، بازخورد گرفتن، اصلاح کردن مسیر و دوباره قدم برداشتن است.

برایمان بگویید: شما از چه روشی برای یادگیری استفاده می‌کنید؟ لطفا از تجربه خودتان برایمان بگویید.

https://arshiyan.com/blog/wp-content/uploads/2020/11/more-reading.png

به اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *